0

ΦΤΙΑΧΝΩ ΜΑΡΤΖΙΠΆΝ (ΑΜΥΔΑΛΟΠΑΣΤΑ) // MARZAPANE


ΦΤΙΑΧΝΩ ΜΑΡΤΖΙΠΆΝ (ΑΜΥΓΔΑΛΟΠΑΣΤΑ)

Η αμυγδαλόπαστα είναι γνωστή διεθνώς με το όνομα μαρτιζπάν.
Υπάρχουν διάφορες εκδοχές γιά τη  προέλευση της λέξης μαρτζιπάν. Η πρώτη ισχυρίζεται ότι προέρχεται από την αραβική λέξη maw tabàn, που ήταν μονάδα μέτρησης όγκου, την οποία χρησιμοποιούσαν στην Κύπρο και στην Αρμενία. Γιά την μέτρηση του όγκου με την συγκεκριμένη μονάδα υπήρχε ένα ειδικό ξύλινο κουτί με διαβαθμίσεις, το οποίο έπειτα το χρησιμοποιούσαν και για φύλαξη εγγράφων ή αντικειμένων, αλλά και γιά να στείλουν στην Κύπρο γλυκά παρασκευάσματα, όπως η αμυγδαλόπαστα. Καθώς τα γλυκά έπαιναν το σχήμα του κουτιού και έμοιαζαν με ψωμιά, η ονομασία από τον περιέκτη πέρασε και στο περιεχόμενο. Σύμφωνα με την δεύτερη εκδοχή, η ονομασία ματζιπάν, προέρχεται από την βενετσιάνικη διάλεκτο και το Marci panis, δηλαδή "ψωμί του Αγίου Μάρκου". Πράγματι, οι βενετσιάνοι, είχαν το μονοπώλιο του εμπορίου της αμυγδαλόπαστας προς τις χώρες την Βόρειας Ευρώπης, όπου το έστελναν σε κομμάτια που έμοιαζαν με φρατζολάκια ψωμιού, και ήταν σφραγισμένα με τον φτερωτό λέοντα της Βενετίας. Οι γερμανοί προσάρμοσαν την λέξη στην δική τους γλώσσα, όπου μετατράπηκε σε marzipan, ξαναγύρισε όμως στην Ιταλία ως αντιδάνειο, και ιταλικοποιήθηκε σε marzapane, αντικαθιστώντας την αρχική ονομασία pasta reale (βασιλική ζύμη).
Οι βεντσιάνοι ζαχαροπλάστες ήταν φημισμένοι για την ικανότητα τους να δημιουργούν γλυπτά με την αμυγδαλόπαστα, τέχνη που πέρασε και στην Σικελία. Εκεί εξελίχτηκε στα περίφημα φρούτα Μαρτοράνα (frutta Martorana). Πρόκειται για μικρά αμυγδαλωτά σε σχήματα φρούτων, τα οποία είναι βαμμένα με ζωηρά χρώματα, και είναι τόσο ρεαλιστικά, που μοιάζουν με αληθινά! Ο θρύλος λέει ότι κατά την γιορτή των Αγίων Πάντων (1 Νοεμβρίου), ο Πάπας, αποφάσισε να επισκευτεί την Μονή της Santa Maria dell'Ammiraglio γνωστή και ως Μοναστήρι της Martorana (από το όνομα της ευγενούς Eloisa Martorana, χορηγού στο χτίσιμο της μονής), γιά να θαυμάσει μεταξύ των άλλων και τους περίφημους οπωρόνες της μονής. Επειδή όμως τον Οκτώβριο ελάχιστα δέντρα πλεόν καρποφορούν, οι μοναχές σκέφτηκαν να φτιάξουν φρούτα από αμυγδαλόπαστα και να διακοσμήσουν τα γυμνά δέντρα. Τα φρούτα αυτά έκανα μεγάλη εντύπωση και οι μοναχές σιγά σιγά δημιούργησσαν ένα εργαστήριο γιά να τα παρασκευάζουν, μάλιστα καθιερώθηκα ως παραδοσιακά γλυκά γιά την γιορτή των Αγίων Πάντων. Κάποια στιγμή, οι κονφετοποιοί του Παλέρμο διεκδίκησαν το μονοπώλιο παρασκευής των φρούτων από μαρτιζπάν, και μετά από καιρό τους κατοχυρώθηκε αυτό το δικαίωμα, αφού κάποια σύνοδος απαγόρευσε τις μοναχές να τα παρασκευάζουν, με την δικαιολογία ότι αυτή τους η ασχολία τις αποσπά από τα θρησκευτικά τους καθήκοντα! Τα φρούτα Μαρτοράνα, σήμερα είναι αναγνωρισμένο τοπικό προϊον της Σικελίας, αλλά μπορείτε βέβαια να τα βρείτε και σε άλλα μέρη στην Ιταλία. Σε άλλες περιοχές της Ιταλίας φτιάχνουν γλυκά από αμυγδαλόπαστα κατά την Σαρακοστή και το Πάσχα, πολύ φημισμένα όμως είναι και τα αρνάκια που φτιάχνουν και πάλι στην Νότια Ιταλία και ιδιαίτερα στην περιοχή του Παλέρμο.
Η αμυγδαλόπαστα είναι γνωστή και σε πολλές βορειοευρωπαϊκες χώρες. Στην Μ. Βρεττανία την ονομάζουν marzipan και συνηθίσουν να φτιάχνουν διάφορα ζωάκια, ιδίως την Πρωτοχρονιά. Marzipan και στην Γερμανία, όπως είπαμε, όπου την Πρωτοχρονιά φτιάχνουν τα glücksschwein, δηλαδή τα τυχερά γουρουνάκια, τα οποία πιστεύουν ότι φέρνουν γούρι, έθιμο που ακολουθεί και η Νορβηγία. Στην Ισπανία και στις χώρες της Νοτίου Αμερικής, φτιάχνουν επίσης φιγούρες με ματρζιπάν γιά τα Χριστούγεννα. Τέλος στην Πορτογαλία, όπου ονομάζεται maçapão, φτιάχνουν γλυκάκια με σχήμα φρούτων, παρομοια με αυτά της Σικελίας.
Η αμυγδαλόπαστα αποτελείται από 3 συστατικά : αμύγδαλα αλεσμένα, ζάχαρη ή μέλι και ασπράδι αυγού. Η αναλογία αμύγδαλα/ζάχαρη ποικίλλει και επηρεάζει την σκληρότητα της αμυγδαλόπαστας. Μπορεί να αρωματιστεί με εσάνς πικραμύγδαλο,  βανίλια, ροδόνερο. Υπάρχει και η νηστίσιμη εκδοχή, η οποία παρασκευάζεται με αμύγδαλα τριμμένα και πυκνό σιρόπι ζάχαρης.
Την αμυγδαλόπαστα μπορείτε να την χρησιμοποιήσετε όπως την ζαχαρόπαστα, γιά να καλύψετε μία τούρτα ή γιά να φτιάξετε μικρά ζαχαρωτά. Μπορείτε επίσης να την χρωματίσετε.
Το μαρτζιπάν υπάρχει έτοιμο στο εμπόριο, μπορείτε όμως να το φτιάξετε πολύ εύκολα και στο σπίτι. Αν ξεκινήσετε από αμύγδαλα με την φλούδα τους, θα πρέπει πρώτα να τα ξεφλουδίσετε, βουτώντας τα γιά λίγα λεπτά σε καυτό νερό. Επειτα θα τα στεγνώσετε πολύ καλά στον φούρνο, σε χαμηλή θερμοκρασία (120°C) στον αέρα για 10-15 λεπτά. Αφού τα αφήστε να κρυώσουν τελείως, θα τα τρίψετε πολύ ψιλά στο μούλτι. Προσοχή! Δεν πρέπει τα αμύγδαλα να βγάλουν το λάδι τους, γι' αυτό καλύτερα να τα βάλετε για λίγα λεπτά στην κατάψυξη, μαζί με τα μαχαίρια του μούλτι. Δουλεύετε μικρές ποσότητες και γιά σύντομο χρονικό δίαστημα, ώστε να μην υπερθερμανθούν τα μαχαίρια. Τέλος κοσκινήστε το αλεύρι από τα αμύγδαλα, ώστε να βεβαωθείτε ότι δεν έχουν μείνει μεγάλα κομμάτια. Βέβαια η πιό εύκολη λύση και γιά να αποφύγετε όλη αυτήν την διαδικασία, είναι να αγοράσετε έτοιμα τριμμένα αμύγδαλα (αλεύρι αμυγδάλων).

Δόση : περίπου 550gr
Βαθμός δυσκολίας συνταγής : πολύ εύκολο
Υλικά : 250 gr αλεύρι αμυγδάλων,
                300 gr ζάχαρη άχνη,
                1 ασπράδι αυγού (30 gr).
Προετοιμασία :
Αναμείξτε όλα τα υλικά, προσθέτοντας σταδιακά το ασπράδι του αυγού, το οποίο θα έχετε χτπήσει ελαφρά, μέχρι να πάρετε μία μαλακή πάστα, που δεν κολλάει στα χέρια.
Αν το μίγμα βγεί στεγνό, προσθέστε λίγο ασπράδι ακόμη.
Τυλίξτε την αμυγδαλόπαστα με διάφανη μεμβράνη και αφήστε την να σταθεί ένα δίωρο, να δέσουν τα υλικά μεταξύ τους.  




MARZAPANE
PASTA DI MANDORLE o PASTA REALE

La pasta di mandorle è conosciuta anche come pasta reale o marzapane.
Ci sono varie ipotesi sulla provenienza della parola marzapane. Secondo alla prima, viene dall' arabo maw tabàn, che era un' unità di capacità (sottomultiplo del moggio) in uso in Cipro e Armenia. Per misurare la capacità con questa unità esisteva un contenitore tarato, fatto di legno leggero. Questo contenitore rassomigliava ad una scatola di legno, e veniva spesso utilizzato per diversi usi, pe. per custodire la corrispondenza o documenti, o per spedire dolci a Cipro. Siccome i dolci prendevano la forma del contenitore e rassmigliavano a panetti, il nome passò dal contenitore anche al contenuto. Secondo un' altra ipotesi, la parola marzapane significa Marci panis, cioè pane di San Marco. I veneziani commerciavano la pasta di mandorle nei paesi centroeuropei, in forma di panetti timbrati con l' emblema di Venezia, il leone alato. I tedeschi hanno trasformato il Marcis panis in marzipan, parola che è ritornata in Italia come marzapane, sostituendo il nome iniziale di pasta reale.
I pasticceri veneziani erano rinomati per la loro abilità di ricavare delle sculture e figure di ogni genere con il marzapane, arte che è passata anche in Sicilia, dove ò stata evoluta alla famosa frutta Martorana, oggi prodotto agroalimentare tradizionale. La leggenda narra che il papa voleva visitare il monastero di Santa Maria dell'Ammiraglio, chiamato anche monastero di Martorana, dal nome della nobildonna Eloisa Martorana che sovvezionò la sua costruzione. Tra l' altro voleva ammirare anche il frutteto del monastero, ma siccome era nel periodo invernale, precisamente il giorno di Ognissanti, le frutta sugli alberi scarsavano. Così le suore hanno pensato di preparare della frutta con la pasta reale, per abbellire gli alberi nudi. Il successo di questi dolcetti era immediato e la corporazione dei confettari ha tentato di ottenere il monopolio, obiettivo raggiunto nel 1575 con l' intervento del sinodo diocesiano, che probì alle suore di preparare i famosi dolcetti, perchè questa loro occupazione le distraeva dai loro doveri religiosi.
I dolcetti di marzapane vengono preparati di solito durante i periodo di Ognissani e a Natale. A Pasqua si prepara di solito le pecorelle, dolcetti al sagoma di un agnello.
Nella lingua inglese il marzapane viene chiamato marzipan e in Gran Brettagna viene vonsumato in forma di animaletti durante il Capodanno o in froma di torta durante il Carnevale. Chiamato marzipan anche in Germania, come abbiamo già detto, e in Norvegia, per il Capodanno si prepara il glücksschwein, un maialino portafortuna che viene regalato come talismano per l' anno nuovo. In Spagna e nei paesi del Sud America viene chiamato marzapan ed è caratteristico di Natale. Nel Portogallo, chiamato maçapão, viene utilizzato per preparare dei dolcetti alla forma di frutta, simili alla frutta Martorana.
La pasta di mandorle esiste già pronta al mercato, ma è molto facile prepararla anche a casa. Occorrono solo 3 ingredienti : farina di mandorle, zucchero o miele e albume d' uovo. La precentuale mandorle/zucchero varia e conseguentemente varia anche la sua consistenza. Può essere aromatizzata con essenza di mandorle amare, vaniglia o acqua di rose. Può essere tranquillamente colorata. Esiste anche la variazione senza albume, con sciroppo di zucchero denso. 
La pasta di mandorle potete utilizzarla per ricoprire o decorare una torta e certo per preparare la frutta Martorana. 
Se cominciate la preparazione del marzapane dalle mandorle con la buccia, si deve prima di tutto sbucciarle, immengendole in acqua scottente per qualche minuto. Fate asciugare le mandorle pelate nel forno, a temperatura bassa (120°C), a modalità ventilato per 10-15 minuti. Lasciate raffreddare e poi fate macinare finemente nel cutter. Siccome le mandolre non devono espellere il loro olio, meglio metterele nel freezer per qualche minuto prima di macinarle, e lavorarle sempre a piccole quantità, non tutte insieme. Alla fine settacciate, per essere certi che non ci sono grandi pezzi che rovineranno la preparazione. Per evitare tutto questo, potete utilizzare la farina di mandorle già pronta.

Dosi : 550 gr ca.
Difficoltà della ricetta : molto facile
Ingredienti : 250 gr farina di mandorle,
                              300 gr zucchero a velo,
                              1 albume d' uovo (30 gr ca.).
Preparazione :
Mescolate tutti gli ingredienti, aggiungendo gradatamente l' albume leggermente sbattuto, fino a prendere una pasta molle e non appiccicosa.
Se risulta dura e secca, aggiungete un' po di albume.
Avvolgete in pellicola transparente e lasciate riposare per un paio d' ore, prima di utilizzarla.



6

ΣΑΜΑΛΙ και ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΤΡΑΠΕΖΙ με τους QUANTI MODI DI FARE E RIFARE // QUANTI MODI DI ... FARE NATALE con PASTA FREDDA CON VERDURE, ARROSTO DI CAPRETTO e SAMALI


ΣΑΜΑΛΙ
και ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΤΡΑΠΕΖΙ
με τους QUANTI MODI DI FARE E RIFARE

Η αρχιμαγείρισα της ομάδας των ιταλόφωνων food bloggers Quanti Modi di Fare e Rifare, στην οποία συμμετέχω κι εγώ τα τελευταία 3 χρόνια, είχε την ιδέα να μας προτείνει να παρουσιάσουμε μερικά πιάτα τα οποία δεν θα θέλαμε να λείπουν από το χριστουγεννιάτικο μας τραπέζι. Η πρόταση μας μπορεί να περιλαμβάνει μέχρι 3 συνταγές, μία από της οποίες θα πρέπει να μην έχει δημοσιευτεί ήδη στο blog μας. Με σαφή προτίμηση στα γλυκά, το μυαλό μου πήγε αμέσως σε κάτι σιροπιαστό, αφού γιά κάποιον αδιευκρίνιστο λόγο τα σιροπιαστά τα έχω συνδυάσει με τις χειμωνιάτικες μεγάλες γιορτές.
Η πρόταση μου λοιπόν γιά το χριστουγεννιάτικο τραπέζι περιλαμβάνει τα εξής πιάτα :
- κρύα μακρονοσαλάτα (συνταγή εδώ). Απαραίτητη στα τραπέζια μας, καθώς ο Δ. την λατρεύει και αν δεν είμαστε πολλά άτομα δεν την φτιάχνω στο σπίτι! Με σπιτική μαγιονέζα γίνεται θεϊκή!


- μπουτάκι από κατσικάκι στον φούρνο (συνταγή εδώ). Η πεθερά μου συνήθιζε να φτιάχνει κατσικάκι τα Χριστούγεννα, και συνεχίσαμε το έθιμο κι εμείς. Πάντως ενα ωραίο κομμάτι ψητό, ποτέ δεν λείπει απο το γιορτινό μας τραπέζι!


- σάμαλι. Ενα ιδιαίτερο σιροπιαστό με άρωμα μαστίχας Χίου.
Το σάμαλι συνήθως μας το έφερνε η αδελφή της μαμάς μου η Λόλα, την οποία συχνά καλούσαμε μαζί με τον άντρα της στα χριστουγεννιάτικα τραπέζια μας. Δεν ήταν χειροποίητο, αν και η ίδια ήταν εξαιρετική μαγείρισσα, αλλά το αγόραζε από γειτονικό τους ζαχαροπλαστείο, το οποίο ομολογουμένως το έφτιαχνε πολύ ωραίο. Είχα δοκιμάσει και άλλες φορές σάμαλι, αλλά κάποιοι το φτιάχνουν σαν το ρεβανί και ειλικρινά δεν μπορούσα να καταλάβω την διαφορά. 
Όταν κάποια στιγμή αποφάσισα να δοκιμάσω να το φτιάξω κι εγώ, αναζήτησα την συνταγή στην πηγή της, δηλαδή σε κάποιο τούρκικο blog, αφού και αυτό το γλυκό προέρχεται από την τούρκικη κουζίνα. Η συνταγή που θα σας παρουσιάσω σήμερα είναι από εδώ και είναι η καλύτερη που έχω δοκιμάσει έως τώρα. Να σημειώσω ότι στις τούρκικες συνταγές δεν χρησιμοποιούν μαστίχα για να αρωματίσουν το σάμαλι, αλλά βανίλια; εδώ προτίμησα την πολίτικη εκδοχή με την μαστίχα, που μου αρέσει περισσότερο!
Το σάμαλι στα τουρκικά ονομάζεται Şam Tatlısı, που σημαίνει "επιδόρπιο από την Δαμασκό"; θα το συναντήσετε επίσης ως : Şambaba, şambalı ή και ως baba tatlısı (επιδόρπιο του πατέρα). Βασικά συστατικά του το σιμιγδάλι και το γιαούρτι, ενώ σε αντίθεση με το ρεβανί, δεν περιέχει αυγά. Δεν περιέχει επίσης άλλη λιπαρή ουσία εκτός από το γιαούρτι, δηλαδή βούτυρο ή λάδι. Βέβαια με μία πρόχειρη ματιά που έριξα στο διαδίκτυο, κυκλοφορούν πολλές συνταγές με βούτυρο, με λάδι, ακόμη και με ινδοκάρυδο, εντάξει, υπάρχουν και οι παραλλαγές της συνταγής...

Δόση : 15 χορταστικά κομμάτια
Βαθμός δυσκολίας συνταγής : πολύ εύκολη
Υλικά : 3 φλ. (500 gr) σιμιγδάλι χοντρό,
                  1/2 φλ. (65 gr) αλεύρι,
                  1 φλ. (200 gr) ζάχαρη,
                  1 κ.καφέ μαστίχα Χίου κοπανισμένη,
                  1 κ.γ. σόδα φαγητού,
                  1 κ.γ. χυμό λεμονιού,            
                  1 κεσεδάκι (200 gr) γιαούρτι παραδοσιακό πρόβειο,
                  1 κεσεδάκι (200 gr) νερό.
γιά την διακόσμηση : αμύγδαλα ή φυστίκια Αιγίνης
γιά το σιρόπι : 4 φλ. (800 gr) ζάχαρη,
                              3 1/2 φλ. (700 ml) νερό,
                              1 πρέζα αλάτι,
                              1/2 μικρό ακέρωτο λεμόνι.
Προετοιμασία :
Σε ένα μεγάλο μπολ, βάλτε το σιμιγδάλι, το αλεύρι, την ζάχαρη και την μαστίχα. 
Αναμείξτε το νερό με το γιαούρτι (χωρίς την πέτσα του). Το κεσεδάκι του γιαουρτιού θα το χρησιμοποιήσετε ως μεζούρα και γιά το νερό. Προσθέστε το στο μίγμα με το σιμιγδάλι.
Ρίξτε τον χυμό λεμονιού στην σόδα (προσέξτε γιατί θα αφρίσει). Προσθέστε το και αυτό στο μίγμα με το σιμιγδάλι και αναμείξτε καλά.
Βουτυρώστε ένα πυρέξ. Ρίξτε μέσα το μίγμα και ισιώστε την επιφάνεια του με μία σπάτουλα. Αφήστε το να ξεκουραστεί για τουλάχιστον 1 ώρα.
Ετοιμάστε το σιρόπι. Βάλτε την ζάχαρη, το νερό και το αλάτι σε μία μικρή κατσαρόλα. Προσθέστε τον χυμό λεμονιού και την λεμονόκουπα. Αφήστε το σιρόπι να βράσει γιά περίπου 10 λεπτά, μέχρι να γίνει πηχτό. Κατεβάστε το από την φωτιά και κρατήστε το στην άκρη.
Προθερμάνετε τον φούρνο στους 170°C.
Με ένα μαχαίρι χαράξτε το γλυκό σε μακρόστενα κομμάτια. Εγώ τα έκοψα λίγο μεγάλα, συνήθως τα κάνουν πιό μικρά. Στολίστε το κάθε κομμάτι με ένα αμύγδαλο χωρίς την φλούδα του ή με φιστίκι Αιγίνης. Πιέστε το λίγο μέσα στην ζύμη.
Βάλτε το ταψάκι στον φούρνο και κατεβάστε την θερμοκρασία στους 160°C. Ψήστε στις αντιστάσεις για περίπου 50 λεπτά, μέχρι να αποκτήσει μία ωραία χρυσή κρούστα.
Βγάλτε το πυρέξ από τον φούρνο. Με το μαχαίρι ξανακόψετε τα κομμάτια του γλυκού. Περιχύσετε με το χλιαρό σιρόπι.
Ξαναβάλετε το γλυκό στον ζεστό φούρνο. Αφήστε την πόρτα του φούρνου ανοιχτή μία χαραμάδα μέχρι να κρυώσει τελείως.
Το σάμαλι πρέπει να ξεκουραστεί για τουλάχιστον 6 ώρες, ώστε να τραβήξει καλά το σιρόπι του. Το ιδανικό είναι να σερβιριστεί την επόμενη ημέρα.
Διατηρείται εκτός ψυγείου για αρκετές ημέρες.



QUANTI MODI DI ... FARE NATALE 

con PASTA FREDDA CON VERDURE, ARROSTO DI CAPRETTO e SAMALI

Quest' anno la Cuochina dei Quanti aveva l' idea di riunirci questa domenica, l' ultima prima di Natale, per presentare i piatti che avremmo o vorremmo includere nel nostro menu natalizio. Si può proporre fino a 3 ricette, almeno una mai pubblicata nel nostro blog. Ho pensato subito ad un dolce, e precisamente ad un dolce sciroppato, siccome ho sempre assocciato le grandi feste invernali ai dolci sciroppati. 
La mia proposta comprende un antipasto o primo, un secondo e un dolce :
- pasta fredda con verdure cotte e maionese (ricetta qui). Anche questo piatto in Grecia viene chiamato "insalata", perchè viene servito come antipasto e contorno nello stesso tempo, e non manca mai dalla nostra tavola di festa.


- arrosto di capretto al forno (ricetta qui). Mia suocera preparava il capretto arrosto per Natale, e anche se lei ora manca, continiamo la tradizione di famiglia. 


- sàmali. Un dolce sciroppato, profumato con la mastice di Chio.
Il samali è un doce che viene dalla cucina turca, come tanti altri dolci sciroppati. All' inizio del '900, dopo un accordo di pace tra Grecia e Turchia, c'è stato un scambiamento di popolazioni e così, molti greci che vivevano in territori turchi sono ritornati in patria. Questi hanno portato una tradizione culinaria ricca che piano piano è stata integrata nella cucina greca di tradizione. 
Il samali greco viene dal Şam Tatlısı turco, che significa "dessert da Damasco". Nella versione greca viene aromatizzato con mastice di Chio, mentre a quella turca con la vaniglia. Gli ingredienti principali sono il semolino e lo yogur; non contiene uova e burro o olio. 
Il samali ce lo portava quasi sempre la sorella di mia madre, che col suo marito erano nostri ospiti per il pranzo di Natale, siccome non avevano figli ed erano anziani parecchio per lasciarli passare le feste da soli. Mia zia era una bravissima cuoca, intanto questo samali lo comprava da una pasticceria che lo faceva veramente molto buono!
La ricetta è da qui io ho solo aromatizzato con il mastice.

Dosi : 15 pezzi abbondanti (si può dividerli anche a metà)
Difficoltà della ricetta : facile
Ingredienti : 3 tazze (500 gr) semolino grosso,
                               1/2 tazza (65 gr) farina,
                               1 tazza (200 gr) zucchero,
                               1 cucchiaino da caffè mastice di Chio in polvere,
                               1 cucchiaio bicarbonato,
                               1 cucchiaino succo di limone,         
                               1 vasetto (200 gr) yogurt greco tradizionale da latte di pecora,
                               1 vasetto (200 gr) acqua,
per la decorazione : mandorle sbucciate o pistacchi.
per lo sciroppo : 4 tazze (800 gr) zucchero,
                                  3 1/2 tazze (700 ml) acqua,
                                  1 pizzico di sale,
                                  1/2 limone piccolo non trattato.
Preparazione :
Il mastice non viene macinato da solo, si deve aggiungete dello zucchero, perchè, essendo una resice, di solito si riscalda e appiccica su cutter. Siccome non è tanto facile trovarlo fuori Grecia, potete sostituirlo con i semi di vaniglia.
In una ciotola ponete il semolino, la farina, lo zucchero ed il mastice. 
Eliminate la pellicina grassa dello yogurt e versatelo in una ciotola. Utilizzate il vasetto dello yogurt per misura dell' acqua. Versate l' acqua nella ciotola e mescolate. Aggiungetelo nella citola col semolino.
Versate il succo di limone al bicarbonato (attenzione perchè si forma la sciuma subito...). Aggiungeteli al composto del semolino e mescolate bene.
Imburrate una pirofla. Versate il composto e livellate con una spatola. Lasciate riposare per 1 ora almeno. 
Preparate lo sciroppo. Ponete tutti gli ingredienti in una piccola casseruola e portate sul fuoco. Lasciate cuocere per 10 minuti ca., fino a prendere un sciroppo denso. Ritirate dal fuoco e tenetelo da parte.
Accendete il forno a 170°C, modalità statico.
Con un coltello tagliate il dolce a rettangoli. Io li ho fatti un po' grandi, di solito li fanno più piccoli. Decorate con una mandorla e premetela nell' impasto.
Infornate, abbassate la temperatura a 160°C e lasciate cuocere per 50 minuti ca. fino a dorare.
Sfornate e tagliate di nuovo il doce, sulle orme precedenti. Irrorate con lo sciroppo tiepido.
Infornate di nuovo nel forno ancora caldo. Lasciate a valvola aperta fino che si raffredda completamente. 
Il dolce deve riposare per almeno 6 ore. Meglio ancora se lo lasciate per 24 ore.
Si conserva per parecchi gioni. Non è necessario metterlo nel frigo.

Buon Natale!
 


0

ΚΑΡΜΠΟΝΆΝΤ ΑΠΟ ΤΗ ΦΛΑΝΔΡΑ // CARBONADE ALLA FIAMMINGA


ΚΑΡΜΠΟΝΆΝΤ ΑΠΟ ΤΗ ΦΛΑΝΔΡΑ

Η συνταγή που θα δοκιμάσουμε σήμερα προέρχεται, όπως καταλάβατε και από το όνομα της, από την περιοχή της Φλάνδρας. Η Φλάνδρα, βρίσκεται στην Δυτική Ευρώπη, κατά τον Μεσαίωνα αποτελούσε αυτόνομη κομητεία, αλλά σήμερα μοιράζεται μεταξύ της Γαλλίας (διαμέρισμα Nord-Pas de Calais) και του Βελγίου, του οποίου και αποτελεί ένα από τα 3 γεωγραφικά του διαμερίσματα.
Η καρμπονάντ φλαμάντ (carbonade flamande ή à la flamande) είναι ένα παραδοσιακό πιάτο, με βάση το κρέας, αρχικά αγριογούρουνο αλλά σήμερα έχει επικρατήσει το μοσχάρι, τα κρεμμύδια και την σκούρη μπύρα. Η ονομασία carbonade, προέκυψε μάλλον από την "καρβουνιασμένη" όψη της, καθώς το κρέας και η σάλτσα του παίρνουν σκούρο χρώμα, τόσο απο την μπύρα, τα καραμελλωμένα με σκούρη ζάχαρη κρεμμύδια, αλλά και από το πολύωρο μαγείρεμα σε χαμηλή φωτιά. Αλλοι όμως, συνδέουν την ονομασία με το γεγονός ότι ήταν ένα πιάτο που έτρωγαν οι ανθρακωρύχοι της περιοχής (το Βέλγιο είναι φημισμένο γιά τα ανθρακωρυχεία του), κάτι σαν την ιταλική καρμπονάρα δηλαδή. 
Λίγα λόγια γιά τα υλικά. Οι βέλγοι στην συγκεκριμένη συνταγή χρησιμοποιούν την ζάχαρη vergeoise; είναι μία ιδιαίτερη σκούρη ζάχαρη, η οποία προέρχεται από τα ζαχαρότευτλα. Είναι συνηθισμένη στην Βόρεια Γαλλία και στο Βέλγιο, δυσεύρετη οπουδήποτε αλλού. Εγώ χρησιμοποίησα καστανή ζάχαρη demerara απο ζαχαροκάλαμο. Οσον αφορά την μπύρα, σίγουρα προτιμούν τις τοπικές ποικιλίες, όπως την Oud Bruin ή κάποια άλλη κόκκινη της Φλάνδρας ή μία μαύρη μοναστηριακή. Εγώ χρησιμοποίησα μία μαύρη μπύρα δικιά μας, από αυτές που μπορεί να βρεί κάποιος εύκολα στο σούπερ μάρκετ.
Η παρασκευή της καρμπονάντ μοιάζει αρκετά με το μπουργκινιόν (συνταγή εδώ), που προέρχεται από την Νότια Γαλλία. Ετσι κι αλλιώς είναι δύο πιάτα πεντανόστιμα, τα οποία πρέπει να σταθούν 1-2 μέρες γιά να δώσουν όλα τους τα αρώματα. Είναι ιδανικά γιά γορτινά τραπέζια, καθώς έχουν πλούσια γεύση, αλλά έχουν και την ευκολία να μπορούν να ετοιμαστούν από την προηγούμενη ημέρα.

Δόση : γιά 6 άτομα
Βαθμός δυσκολίας συνταγής : μέτρια δύσκολο
Υλικά : 100 gr μπέϊκον σε μία φέτα, κατά προτίμηση πλακέ,
                 40 gr βούτυρο,
                 500 gr κρεμμύδια,
                 1 κ.σ. καστανή ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο demerara,
                 1 kg μοσχαρίσιο χτένι,
                 40 gr αλεύρι,
                 πιπέρι μαύρο φρεσκοτριμμένο,
                 1/2 κ.γ. αλάτι, 
                 2 κ.σ. ελαιόλαδο,
                 30 ml ξύδι από κόκκινο κρασί,        
                 500 ml μαύρη μπύρα,
                 2 δαφνόφυλλα,
                 2 κλωναράκια θυμάρι,
                 4 φέτες ψωμί,
                 3 κ.σ. μουστάρδα δυνατή.
Προετοιμασία :
Κόψτε το κρέας σε κομματάκια περίπου 3 εκ. Το χτένι που χρησιμοποίησα έγινε λουκούμι, μπορείτε όμως να βάλετε και άλλα κομμάτια κρέατος κατάλληλα γιά κατσαρόλας, τα οποία δεν πρέπει να περιέχουν πολύ λίπος (σπάλα, ποντίκι, μάγουλα) .
Κόψτε τα κρεμμύδια σε λεπτές φετούλες.
Κόψτε το μπέϊκον σε καρεδάκια. Το μπέϊκον είναι προτιμώτερο να είναι σε πλάκα και όχι στρογγυλό, συνήθως είναι καλύτερης ποιότητας, έτσι κι αλλιώς αυτό είναι το πραγματικό μπέϊκον, δεν κατάλαβα γιατί στην Ελλάδα οι βιομηχανίες αλλαντικών το βγάζουν σαν σαλάμι...
Λιώστε από το βούτυρο μέσα σε ένα ευρύχωρο τηγάνι και ροδίστε το μπέϊκον. Βγάλτε το από το τηγάνι και κρατήστε το στην άκρη.
Να σημειώσω εδώ ότι δεν ξεπλένουμε καθόλου το τηγάνι μέχρι το τέλος της προετοιμασίας, στην πορεία της συνταγής θα καταλάβετε το γιατί.
Προσθέστε τα κρεμμύδια. Σωτάρετε, σκεπάστε με ένα καπάκι και αφήστε να σιγοβράσουν γιά 15-20 λεπτά, μέχρι να μαλακώσουν. Προσθέστε την ζάχαρη, δυναμώστε την φωτιά και αφήστε τα μερικά λεπτά να καραμελλώσουν. Βγάλτε τα κρεμμύδια από το τηγάνι και κρατήστε τα στην άκρη.
Αναμείξτε το αλεύρι με το πιπέρι και το αλάτι. Περάστε τα κομμάτια του κρέατος από το μίγμα.
Βάλτε μέσα στο τηγάνι το υπόλοιπο βούτυρο μαζί με το ελαιόλαδο και σωτάρετε τα κομμάτια του κρέατος μέχρι να ροδίσουν απ' όλες τις πλευρές. Βγάλτε το κρέας από το τηγάνι και κρατήστε την σάλτσα στην άκρη.
Ντεγκλασσάρετε με το ξύδι, προσθέστε την μπύρα (σε θερμοκρασία δωματίου) και αφήστε να πάρει 1-2 βράσεις. Προσθέστε τα δαφνόφυλλα και το θυμάρι και κρατήστε το στην άκρη. 
Ανάψτε τον φούρνο στους 180°C.
Γιά το ψήσιμο στον φούρνο θα χρειαστείτε μία μαντεμένια ή απλή γάστρα ή ένα κεραμεικό σκεύος.
Στρώστε μέσα τα κρεμμύδια και αλατίστε. Προσθέστε πρώτα το μπέϊκον και έπειτα τα κομμάτια του κρέατος. Αν το σκεύος σας δεν είναι πολύ φαρδύ, δημιουργήστε περισσότερα στρώματα με τα υλικά σας. Περιχύστε με την σάλτσα της μπύρας.
Κόψτε 3-4 φέτες ψωμί. Εγώ χρησιμοποίησα ψωμί με φυσικό προζύμι, μπορείτε όμως να χρησιμοποιήσετε ακόμη και ψωμί του τοστ. Αλείψτε τις φέτες με την μουστάρδα και τοποθετήστε τες μέσα στο ταψί με την πλευρά με την μουστάρδα προς τα κάτω.
Σκεπάστε την γάστρα με το καπάκι της. Αν χρησιμοποιήσετε κεραμικό ταψί ή πυρέξ, καλύψτε το με αλουμινόχαρτο.
Βάλτε το σκεύος μέσα στον φούρνο και κατεβάστε την θερμοκρασία στους 160°C . Αφήστε να σιγοψηθεί γιά 2 1/2 ώρες.
Βγάλτε το σκεύος από τον φούρνο και αφήστε το να σταθεί μία ώρα. Την επόμενη ημέρα αυτό το φαγητό γίνεται ακόμη πιό γευστικό.
Τις φέτες του ψωμιού που καλύπτουν το φαγητό μην τις πετάξετε, είναι ιδιαίτερα νόστιμες!
Αν θέλετε μπορείτε να προσθέσετε λίγο ψιλοκομμένο μαϊντανό, εγώ τον παρέλειψα.
Σερβίρετε την καρμπονάντ ζεστή η ξαναζεσταμένη, με πατάτες τηγανητές, πατάτες φούρνου, πουρέ πατάτας.



CARBONADE ALLA FIAMMINGA

La carbonade alla fiamminga (carbonade flamande o à la flamande) è un piatto tradizionale della regione belga delle Fiandre. Viene composto da un spezzattino, originariamente di cingiale, ma oggi di solito si usa il manzo, abbinato a cipolle caramellate e bagnato con la birra scura. Il suo nome, viene piuttosto dal suo aspetto "carbonizzato", dovuto alle cipolle caramellate con lo zucchero vergeoise, la birra scura e la cottura prolungata. Secondo un' altra interpretazione però, la carbonade era un piatto che magiavano gli uomini che lavoravano nelle miniere di carbone. La carbonade viene servita con il pain d' epices (pane di spezie) e la patate fritte, tipiche di Belgio.
Poche parole per gli ingredienti. Nella ricetta tradizionale utilizzano lo zucchero vergeoise scuro, che viene dalle barbabietole. E un tipo di zucchero comune nel Nord di Francia e in Belgio, introvabile in Grecia. Nel suo posto ho utilizzato lo zucchero di canna demerara. Per quanto riguarda poi la birra, i belgi utilizzano quelle locali, come l' Oud Bruin,  o un' altra rossa delle Fiandre o le trappiste scure. Ho utilizzato una birra scura greca, da quelle comunemente ritrovabili nei supermercati. 
La carbonade rassomiglia tanto allo borgognone (ricetta qui), piatto proveniente dal Sud di Francia. Tutti e due hanno sapore forte e deciso, e devono riposarsi per sviluppare tutti i loro aromi. Sono piatti ideali per i pranzi festivi, siccome possono tranquillamente essere preparati con calma il giorno prima.

Dosi : per 6 persone
Difficoltà della ricetta : media
Ingredienti : 100 gr pancetta tesa affumicata in una fetta,
                               40 gr burro,
                               500 gr cipolle,
                               1 cucchiaio zucchero di canna demerara,
                               1 kg girello di spalla di manzo,
                               40 gr farina,
                               pepe nero macinato al momento,
                               1/2 cucchiaino sale,
                               2 cucchiai olio di oliva,
                               30 ml aceto di vino rosso,
                               500 ml birra nera,
                               2 foglie di alloro,
                               2 rametti di timo,
                               4 fette di pane,
                               3 cucchiai di salsa di senape forte.
Preparazione :
Tagliate il girello di spalla a pezzetti di ca. 3 cm di lato. Potete utilizzare anche altri tagli di carne di manzo (scamone, reale, la noce, polpa di spalla).
Tagliate le cipolle a fettine sottili.
Tagliate la pancetta a cubetti.
Fate sciogliere il burro entro un tegame capiente e fate rosolare la pancetta. Eliminate la pancetta rosolata dal tegame e tenetela da parte.
Importante : non pulire il tegame e lasciate sempre il grasso rimasto, verso la fine della preparazione capirete il perchè.
Aggiungete le cipolle e saltate per qualche minuto. Coprite il tegame con un coperchio e lasciate cuocere su fuoco dolce per 15-20 minuti, fino che risultino completamente appassite. Aggiungete lo zucchero, rinvigorate il fuoco e lasciate per qualche minuto a caramellare. Eliminate dal tegame e tenete da parte.
Mescolate la farina con il pepe ed il sale ed infarinate i pezzetti di carne.
Aggiungete nel tegame il burro restante insieme all' olio e fate rosolare i pezzetti di carne da tutti i lati. Eliminateli dal tegame e tenete da parte.
Decuocete il fondo di cottura con l' aceto. Aggiungete la birra e lasciate cuocere per un paio di minuti. Aggiungete le foglie di alloro e i rametti di timo, ritirate dal fuoco e tenete da parte.
Accendete il forno a 180°C.
Per la cottura al forno occorre una rostiera di ghisa, una pentola di ghisa o una terrina.
Disponete le cipolle caramellate e cospargete con qualche pizzico di sale. Versate sopra la pancetta e la carne rosolata. Se il recipietne che utilizzate è stretto e alto (pe. pentola di ghisa) formate più strati con gli ingredienti. Irrorate con la salsina alla birra.
Tagliate 3-4 fette di pane. Ho utilizzato un pane casereccio al lievito madre (preparato da me stessa - ovviamente!). Spalmate con la senape e posizionatele nel recipiente con la parte spalmata a contatto con la carne.
Coprite il vostro recipiente col suo coperchio. Se è privo di coperchio coprite con carta stagnola.
Infornate, abbassate la temperatura a 160°C, e lasciate cuocere a modalità statico per ca. 2 ore e mezza.
Ritirate dal forno e lasciate riposare per un' oretta. Il giorno dopo è ancora più saporito.
Le fette con la salsa di senape non buttatele via, sono buonissime! 
Se vi piace potete aggiungere del prezzemolo tritato, io l' ho omesso.
Servite la carbonade alla fiamminga calda o riscaldata, con patatine fritte, patate al forno, purè di patate.