10

ΤΑ ΑΜΑΡΕΤΙ ΤΟΥ ΝΙΚΌΛΑ για τους QUANTI MODI DI FARE E RIFARE // GLI AMARETTI DI NICOLA per i QUANTI MODI DI FARE E RIFARE


ΤΑ ΑΜΑΡΕΤΙ ΤΟΥ ΝΙΚΌΛΑ
για τους QUANTI MODI DI FARE E RIFARE

Στην Ελλάδα όταν λέμε "αμαρέτι" το μυαλό μας πάει αμέσως στα πολυδιαφημισμένα γκοφρετίνια. Η λέξη όμως είναι ιταλική, σημαίνει "πικρούτσικα" και αναφέρεται σε ένα παραδοσιακό μπισκότο, τελείως διαφορετικό από τα γνωστά γκοφρετίνια, του οποίου το βασικό συστατικό είναι τα αμύγδαλα. Τα αμαρέτι γεννήθηκαν στην Ιταλία κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα, ενώ μετέπειτα, στην περίοδο της Αναγέννησης διαδώθηκαν σε όλη την Ευρώπη και στις Αραβικές χώρες. Οι Ιταλοί έχουν διάφορες ποικιλίες αμαρέτι, πιό γνωστά αυτά του Saronno (κοντά στο Μιλάνο), που είναι σκληρά και τραγανά ενω λίγο πιό δυτικά, στο Sassello (Λιγκούρια) συναντάμε τα μαλακά αμαρέτι. Αν η ονομασία αμαρέτο σας θυμίζει λικέρ, έχετε δίκιο, καθώς τα μπισκότα αυτά αρωματίζονται με πικραμύγδαλα, όπως και το λικέρ. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός ότι είναι και τα δύο τοπικά προϊοντα της περιοχής του Σαρόνο, όπου καλλιεργούνται βερύκοκα, από τα οποία παίρνουν και τα αρωματικά κουκούτσια. 
Τα αμαρέτι τα έχουμε παρουσιάσει στο laboratorio εδώ και πολλά χρόνια (συνταγή εδώ), καθώς οι Ιταλοί τα προσθέτουν σε διάφορες συνταγές τους, κι εγώ που ήθελα να τα χρησιμοποιήσω δεν μπορούσα να τα βρώ στην Ελλάδα και αναγκάστηκα να τα φτιάξω μόνη μου. Αυτή ήταν η συνταγή γιά τα τραγνά αμαρέτι, που συνήθως βρίσκουμε στο εμπόριο. Καιρός όμως είναι να γνωρίσουμε και τα εξ΄ίσου νόστιμα μαλακά αμαρέτι.
Σήμερα ανανεώνουμε το ραντεβού με τις φίλες από τους Quanti Modi di Fare e Rifare και είμαστε καλεσμένοι στην κουζίνα της Clara και του Nicola, όπου ο Νικόλας θα μας παρουσιάσει την αγαπημένη του συνταγή γιά -  τι άλλο? - μπισκοτάκια αμαρέτι (εδώ).
Ελάχιστα υλικά (μόλις 4 : αμύγδαλα, πικραμύγδαλα, ζάχαρη και ασπράδια αυγών) σε μία συνταγή πανεύκολη που ετοιμάζεται στην στιγμή, ακόμη και χωρίς μίξερ. Μείωσα ελαφρά τις δόσεις, ενώ ζύγισα και τα ασπράδια, γιά μεγαλύτερη ακρίβεια. Ο Νικόλας ξεκινάει ξεφλουδίζοντας και αλέθοντας τα αμύγδαλα, αλλά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έτοιμη, ασπρισμένη αμυγδαλόψιχα ή ακόμη και αλεύρι αμυγδάλων. Αν δεν έχετε πικραμύγδαλα (εγώ φροντίζω να μαζεύω πάντα τα κουκούτσια από τα βερύκοκα, δες εδώ), μπορείτε να αρωματίσετε τα αμαρέτι με την εσσάνς πικραμύγδαλο.

Δόση : περίπου 35 μπισκότα
Βαθμός δυσκολίας συνταγής : πολύ εύκολη
Υλικά : 270 gr αμύγδαλα ασπρισμένα,
                 30 gr πικραμύγδαλα,
                 300 gr ζάχαρη κρυσταλλική,
                 70 gr ασπράδια αυγών.
Προετοιμασία :
Αφαιρέστε την φλούδα από τα αμύγδαλα και πικραμύγδαλα, βουτώντας τα γιά μερικά λεπτά σε βραστό νερό. Στεγνώστε τα στον φούρνο, στους 140°C, στον αέρα (προσέξτε να μην πάρουν χρώμα). Αφήστε τα να κρυώσουν.
Τριψτε τα αμύγδαλα πολύ ψιλά μαζί με μερικές κουταλιές ζάχαρη. Μην βάλετε όλη την ποσότητα μαζί, καλύτερα κάντε το σε 3 δόσεις.
Τρίψτε και την ζάχαρη πολύ ψιλή, να γίνει σαν άχνη.
Χτυπήστε τα ασπράδια των αυγών, να γίνουν σαν μαρέγκα (οχι σφιχτή).
Αναμείξτε όλα τα υλικά. Πλάστε μπαλάκια, στο μέγεθος ενός καρυδιού. Τοποθετήστε τα σε ταψί στρωμένο με αντικολλητικό χαρτί. Δεν χρειάζεται να τα πατήσετε με τα χέρια σας, γιατί θα απλώσουν κατά το ψήσιμο.
Ψήστε στους 160°C, στις αντιστάσεις, γιά 20 λεπτά περίπου, μέχρι να ροδίσουν ελαφρά.
Βγάλτε τα απότον φούρνο και αφήστε τα να κρυώσουν. Οσο είναι ζεστά είναι μαλακά, όταν κρυώσουν όμως γίνονται τραγανά από έξω και μαλακά στο εσωτερικό τους.
Διατηρούνται για αρκετές ημέρες, κλεισμένα σε μεταλλικό κουτί γιά μπισκότα.



GLI AMARETTI DI NICOLA
per i QUANTI MODI DI FARE E RIFARE

Penultimo appuntamento del 2016 per le cuochine dei Quanti! 
Oggi siamo ospiti di Clara e Nicola, amici non-blogger della Cuochina, per preparare un classico della pasticceria italiana, gli amaretti. 
La riceta di Nicola, potete vederla qui. Semplicissima e velocissima, non ho cambiato nulla, perchè è perfetta! Ho diminuito un po' le dosi, e ho pesato gli albumi. Ho utilizzato le mandorle spellate e le armelline dalle nocciole delle albicocche consumate la primavera scorsa e custodite gelosamente per la preparazione di dolci. Se non trovate le armelline (in Grecia non è facile trovarle al mercato), potete utilizzare l' essenza di mandorle amare.

Dosi : 35 amaretti ca.
Difficoltà della ricetta : facilissima
Ingredienti : 270 gr mandorle pelate,
                               30 gr armelline,
                               300 gr zucchero semolato,
                               70 gr albumi.
Preparazione :
Eliminate la pellicina delle mandrole, sia dolci che amare, immergendole per alcuni minuti in acqua calda. Asciugate nel forno, a 140°C, modalità ventilato. Lasciate raffreddare.
Macinate le mandole nel cutter, aggiungendo qualche cucchiaio di zucchero. Non mettere le mandore tutte insieme, meglio a 3 dosi, per poter essere macinate in modo uniforme.
Macinate pure lo zucchero, fino a renderlo fine come se fosse a velo.
Montate gli albumi, in neve non troppo ferma.
Mescolate tutti gli ingredienti. Preparate delle polpettine alla grandezza di una noce e posizionate su una teglia, rivestita da carta forno. Non appiattire i biscotti, siccome si abbasseranno durante la cottura.
Infornate in forno preriscaldato a 160°C, modalità statico, per 20 minuti ca., fino a dorare leggermente. 
Sfornate e lasciate raffreddare. Ancora caldi sono molli, ma una volta raffreddati diventono croccanti fuori e soffici dentro.
Si conservano per parecchi giorni, chiusi entro una scatola di latta, per biscotti. 






0

ΜΟΣΧΑΡΑKΙ ΓΙΟΥΒΕΤΣΙ ΣΤΟΝ ΦΟΥΡΝΟ // GHIUVETSI : VITELLO STUFATO CON RISONI AL FORNO


ΜΟΣΧΑΡΑKΙ ΓΙΟΥΒΕΤΣΙ ΣΤΟΝ ΦΟΥΡΝΟ

Τα φαγητά στον φούρνο, είναι συνήθως και τα κυριακάτικα φαγητά μας, αφού με τα ωράρια της δουλειάς μας, μόνο την Κυριακή έχω τον απαιτούμενο χρόνο γιά να τα μαγειρέψω.
Οπως έχουμε ξαναπεί (εδώ), το γουβέτσι είναι τούρκικη λέξη (güveç) και σημαίνει το πήλινο σκεύος μέσα στο οποίο ψήνεται το φαγητό. Αν και κλασσικό φαγητό πλέον και της ελληνικής κουζίνας, το γιουβέτσι δεν προέρχεται από την παραδοσιακή μας κουζίνα, αλλά είναι γέννημα - θρέμμα της αστικής, των δεκαετιών μεταξύ '50 και '60. Βέβαια εκείνα τα χρόνια ο φούρνος στο σπίτι ήταν μάλλον πολυτέλεια και το ψήσιμο το αναλάμβανε ο φούρνος της γειτονιάς, ο οποίος άνοιγε την Κυριακή πρωί  πρωί, ακριβώς γιά να ψήσει τα φαγητά και τα γλυκά των καλονοικοκυρών. Τότε όλη η διαδικασία του μαγειρέματος, ξεκινώντας από το κρέας, γινόταν μέσα στον φούρνο, και ο φούρναρης ήξερε την κατάλληλη στιγμή γιά να προσθέσει και το ζυμαρικό.
Το γιουβέτσι είναι φαγητό φούρνου και γίνεται συνήθως με μοσχαράκι, αλλά και με κατσικάκι ή κουνέλι, και βέβαια το ζυμαρικό είναι το κριθαράκι, το οποίο γιά πολλούς κατέληξε να είναι και συνώνυμο της λέξης γιουβέτσι. 
Να πω την αμαρτία μου, το κριθαράκι το προτιμώ στην κατσαρόλα, χωρίς κρέας, με την σαλτσούλα του, με μπόλικη πάπρικα, και να το απολαύσω ζεστό με αρκετό ζουμάκι, έτσι όπως το είχα συνηθίσει από τα χεράκια της γιαγιάς Ανδρομάχης. Οι άντρες μου όμως προτιμούν το φαγητό να έχει και κρέας, οπότε το γιουβέτσι του φούρνου είναι από τα αγαπημένα τους φαγητά.
Επειδή πάντα ο χρόνος μου είναι περιορισμένος, την διαδικασία την ξεκινάω με το βράσιμο του κρέατος με την σάλτσα του στην χύτρα ταχύτητας. Τα τελευταία χρόνια, από τότε που γνώρισα καλύτερα και την ιταλική κουζίνα, έχω παρατείνει αρκετά τον χρόνο μαγειρέματος του κρέατος, ώστε να βγεί πολύ μαλακό και να μην σκληρύνει κατά το ψήσιμο. Οσο γιά την επολογή του κρέατος, προτιμάω ένα κομμάτι κατάλληλο γιά μαγειρευτό κατσαρόλας, που να έχει το λιπάκι του αλλά και συνδετικό ιστό γιά να δώσει νόστιμη σάλτσα, συνήθως το χτένι της σπάλας. Γιά το κριθαράκι υπολογίζω την ίδια αναλογία σε υγρό 1:3, όπως όταν το μαγειρεύω στη κατσαρόλα. Κριθαράκι χρησιμοποιώ πάντα μία συγκεκριμένη μάρκα, που δεν συγκαταλέγεται στις γνωστές βιομηχανίες ζυμαρικών, είναι ελληνική και τα ζυμαρικά της είναι φτιαγμένα με πιό παραδοσιακές συνταγές.
Γιά το σερβίρισμα προτιμώ ένα τυρί που δεν είναι πολύ αλμυρό, όπως η κεφαλογραβιέρα ή το κασέρι και αν πάμε σε ξενόφερτα τυριά θα επέλεγα parmigiano ή grana.
Το γιουβέτσι είναι ένα φαγητό που πρέπει να καταναλωθεί αμέσως και ζεστό. Αν μείνει και ξαναζεσταθεί, τρώγεται μεν, αλλά χάνει όλη την γοητεία του!

Δόση : γιά 6 άτομα
Βαθμός δυσκολίας συνταγής : μέτρια δύσκολη
Υλικά : 1250 gr σπάλα από μοσχαράκι,
                  2 γεμάτες κ.σ. βούτυρο κλαριφιέ,
                  1 φλ.καφέ (60 ml) ελαιόλαδο παρθένο,
                  1 μεγάλο ξερό κρεμμύδι,
                  1 σκελίδα σκόρδο,
                  500 ml (2 φλ.) σπιτική πασσάτα ντομάτας (εναλλακτικά έτοιμη ντομάτα στον τρίφτη),
                  1 κ.γ. ζάχαρη,
                  2 φύλλα δάφνης,
                  1 κομματάκι ξυλάκι κανέλας,
                  6 κόκκους μπαχάρι,
                  1 κ.καφέ φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι,
                  1 γεμάτη κ.σ. πάστα κόκκινης πιπεριάς (εναλλακτικά : πάπρικα γλυκειά),
                  αλάτι θαλασσινό,
                  3 κούπες (500 gr) κριθαράκι.
γιά το σερβίρισμα : κεφαλογραβιέρα ή κασέρι τριμμένο.
Προετοιμασία :
Κόψτε το κρέας σε μερίδες.
Ψιλοκόψτε το κρεμμύδι και το σκόρδο.
Ζεστάνετε το βούτυρο μέσα στην χύτρα ταχύτητας, προσθέστε τα κομμάτια του κρέατος και ροδίστε τα καλά από όλες τις πλευρές. Ενα μυστικό για να μη βγάλει το κρέας τα υγρά του και βράσει, είναι να μην το ανακατεύετε συχνά; αφήστε πρώτα να πιάσει κρούστα και να ροδίσει καλά απο την μία πλευρά πρίν το γυρίσετε από την άλλη. Βγάλτε το κρέας και κρατήστε το στην άκρη.
Μέσα στην ίδια χύτρα ρίξτε το λάδι και προσθέστε το κρεμμύδι. Μόλις αρχίσει να παίρνει χρώμα προσθέστε και το σκόρδο και σωτάρετε πολύ σύντομα γιά να μη καεί. Προσθέστε τα κομμάτια του κρέατος, την σάλτσα, 1 φλυτζάνι ζεστό νερό, τα μπαχαρικά, τα μυρωδικά και 1 κουταλάκι αλάτι. Κλείστε το καπάκι της χύτρας και μαγειρέψτε στην μέγιστη πίεση γιά 70 λεπτά. Αν χρησιμοποιήσετε κοινή κατσαρόλα, υπολογίστε χρόνο μαγειρέματος τουλάχιστον 2 ώρες.
Προθερμάνετε τον φούρνο στους 220°C.
Βγάλτε το κρέας και τοποθετήστε το μέσα στην γάστρα ή το πυρίμαχο σκεύος όπου θα ψήσετε το γιουβέτσι. Προσοχή, το σκεύος δεν πρέπει να είναι τεράστιο, αλλά υπολογίστε επίσης ότι το κριθαράκι όταν βράσει θα διπλασιαστεί σε όγκο.
Μετρήστε 3 κούπες κριθαράκι και ρίξτε το στην γάστρα με το κρέας. Αφαιρέστε τα φύλλα της δάφνης και την κανέλα και μετρήστε με την ίδια κούπα που χρησιμοποιήσατε γιά το κριθαράκι, την σάλτσα που έχει μείνει στην κατσαρόλα και προσθέστε την στην γάστρα. Συνολικά θα χρειαστείτε 9 ποτήρια υγρό, το οποίο θα συμπληρώσετε με καυτό νερό. Πασπαλίστε με ακόμη μισό κουταλάκι αλάτι. 
Με τις ίδιες αναλογίες υλικών, μπορείτε να ετοιμάσετε και ατομικά γιουβετσάκια.
Βάλτε αμέσως την γάστρα στον φούρνο, κατεβάστε την θερμοκρασία στους 200°C και ψήστε στις αντιστάσεις γιά 35-40 λεπτά περίπου, μέχρι να φουσκώσει το κριθαράκι και να αρχίσει να ροδίζει στην επιφάνεια.
Βγάλτε το γιουβέτσι από τον φούρνο και αφήστε το να σταθεί ένα 20άλεπτο.
Σερβίρετε το ζεστό, και συμπληρώστε τριμμένο τυράκι κατά βούλησιν!



GHIUVETSI : VITELLO STUFATO CON RISONI AL FORNO

Oggi nel laboratorio c'è profumo di buona cucina casalinga greca... 
Il termine ghiuvètsi, indica un piatto cucinato al forno e viene dalla parola turca güveç che significa appunto una terrina di terracotta utilizzata per la cottura al forno. Il ghiuvetsi e un piatto preparato al forno, composto da carne, di solito vitello, agnello o coniglio (vedi ricetta qui) cotta in umido con l' aggiunta di pasta minuta, di solito i risoni. Anche se oggi si considera un piatto tradizionale della cucina greca, non viene dalla cucina povera contadina, bensì è stato creato in ambiente urbano, durante gli anni '50 e '60. Certo, allora le case raramente possedevano il forno, e il ghiuvetsi, cucinato di solito la domenica, veniva cotto al forno del quartiere, che apriva non per fare il pane, ma per far cucinare le teglie mandate dalle massaie. Il fornaio regolava la cottura, e al punto giusto aggiungeva anche la pasta.
La ricetta tradizionale vuole che il piatto sia cotto esclusivamente in forno. Per motivi però di economia di tempo ed energia, molti, tra questi anch' io, cominciano la preparazione cucinando la carne in pentola e poi terminano la cottura in forno con l' aggiunta della pasta. Gli utilmi anni, certo influenzata dalla cucina italiana che piano piano conosco e ne svelo i segreti, ho cambiato il modo di cucinare la carne; preferisco la cottura lunga, come si fa con gli stufati. Così la carne resta morbida, non si secca al forno e si scioglie in bocca. Per quanto riguarda poi la carne, utilizzo di solito il vitello e preferisco un taglio non del tutto magro, di solito il collo o il cappelo del prete o ancora il fesone della spalla. Per la pasta preferisco i risoni, che è la scelta classica per questo piatto e che molti li chiamano pure ghiuvetsi, anche quando non viene cotto al forno. Per una cottura perfetta dei risoni aggiungo il liquido in proporzione 1:3. Per la fintura una manciata di formaggio semi-dolce è quasi di rigore; io utilizzo delle specialità greche come kefalogravièra o kassèri (tutti e due da latte ovino), ma anche il parmigiano o il grana vanno bene lo stesso.
Il ghiuvetsi è un piatto che deve essere servito subito e caldo. Certo può essere riscaldato, ma perde tutto il suo fascino.

Dosi : per 6 persone
Difficoltà della ricetta : media
Ingredienti : 1250 gr di collo di vitello,
                               2 cucchiai colmi  di burro chiarificato,
                               1 tazzina da caffè (60 ml) olio extravergine di oliva,
                               1 cipolla grande,
                               1 spicchio d' aglio,
                               500 ml (2 tazze) passata di pomodoro fatta in casa,
                               1 cucchiaino zucchero semolato,
                               2 foglie di alloro,
                               1 pezzettino di stecca di cannella,
                               6 grani di pimento,
                               1 cucchiaino da caffè pepe nero macinato,
                               1 cucchiaino colmo pasta di peperoni rossi (in alternativa : paprica dolce),
                               sale marino,
                               3 tazze grandi (500 gr) risoni.
per la finitura : formaggio grattugiato.
Preparazione :
Tagliate la carne a pezzi  non tanto piccoli.
Tritate la cipolla e l' aglio.
Fate scaldare il burro entro una pentola a pressione e fate rosolare bene la carne. Eliminatelo dalla pentola e tenete da parte.
Aggiungete l' olio e fate appena rosolare la cipolla. Aggiungete l' aglio e saltate, facendo attenzione a non fare bruciarlo. Aggiungete la carne rosolata, la passata, 1 tazza di acqua calda, le spezie, gli aromi e 1 cucchiaino di sale. Chiudete la pentola a pressione e fate cuocere a pressione alta per 70 minuti. Se utilizzate una casseruola normale, fate cuocere per almeno 2 ore. 
Accendete il forno a 220°C, modalità statico.
Traferite i pezzi della carne entro una terrina di coccio o rostiera. Non utilizzare un recipiente enorme, ma calcolate pure che la pasta, una volta cotta, si raddoppia di volume.
Aggiungete i risoni nella terrina; 500 gr. sono ca. 3 tazze grandi. Eliminate dal brodo di cottura le foglie di alloro e la cannella e calcolate il volume del liquido con la stessa tazza; completate con acqua bollente 9 tazze in totale. Cospargete con 1/2 cucchiaino di sale.
Infornate, abbassate la temperatura a 200°C e lasciate cuocere per 35-40 min, fino a dorare la superficie.
Sfornate e lasciate riposare per una ventina di minuti.
Servite il ghiuvetsi caldo, meglio con una buona spolverata di formaggio grattugiato.





2

ΤΟΥΡΤΑ "ΑΡΜΟΝΙΑ ΚΑΡΑΜΕΛΑΣ" // TORTA ARMONIA DI CARAMELLO


ΤΟΥΡΤΑ "ΑΡΜΟΝΙΑ ΚΑΡΑΜΕΛΑΣ"

Σήμερα θα σας παρουσιάσω μία υπέροχη τούρτα, από αυτές που ξεφεύγουν από τα συνηθισμένα και μας ανακαλύπτουν νέους γευστικούς παραδείσους. Η συνταγή είναι του αγαπημένου μου σεφ Luca Montersino από το εξαιρετικό του βιβλίο Peccati al cioccolato (σοκολατένιες αμαρτίες).
Οπως πολύ σωστά υποθέσατε διαβάζοντας τον τίτλο, θα μιλήσουμε γιά σοκολάτα αλλά και γιά καραμέλα. Οπως μας εξηγεί ο ίδιος ο σεφ, σε αυτήν την τούρτα θα συναντήσουμε 3 διαφορετικά είδη καραμέλας : πικρή καραμέλα με κουβερτούρα, αλμυρή καραμέλα γάλακτος και γλυκειά καραμέλα με ξηρούς καρπούς. Ολα μαζί δένουν αρμονικά επάνω σε μία τραγανή βάση τάρτας pasta frolla και δημιουργούν ένα εκπληκτικά αρμονικό σύνολο όπου εναλάσσονται υφές και γεύσεις, χαρακτηριστικό γνώρισμα στις μοντέρνες τούρτες.
Η συνταγή στο βιβλίο αναφέρεται ως "τάρτα αρμονία καραμέλας", όμως σε μία μεταγενέστερη του βιβλίου παρουσίαση του γλυκού σε μαγειρική εκπομπή στο Rai1, ο σεφ έκανε κάποιες μικρές αλλαγές και μετέτρεψε την τάρτα σε μία ραφινάτη τούρτα. Η προετοιμασία της δεν είναι δύσκολη, αλλά έχει μερικές μικρές λεπτομέρειες, που δεν αναφέρονται πουθενά και μπορεί να σας δυσκολέψουν λίγο... Επίσης πρέπει να υπάρχει καί μία σχετική μικρή εμπειρία στην παρασκευή της καραμέλας. Στον κατάλογο των υλικών της συνταγής πρόσθεσα και αυτά γιά το παντεσπάνι και το σιρόπι του. Η συνταγή γιά το παντεσπάνι είναι και αυτή του Montersino. Η αρχική διακόσμηση της συνταγής περιελάμβανε και ένα στεφάνι από στρωμένη σοκολάτα, βαμμένο με βρώσιμο σπρέϊ χρυσού, το οποίο παρέλειψα. Η αρχική δόση γιά τους καραμελωμένους ξηρούς καρπούς ήταν υπερβολική και την μείωσα στο μισό. Επίσης και η σως αλμυρής καραμέλας είναι αρκετή, αλλά φτιάξτε την γιατί μπορείτε να την χρησιμοποιήσετε και σε κάποιο άλλο γλυκό, σε παγωτό ή ακόμη και σε ένα φλυτζάνι ζεστή σοκολάτα!
Με την τούρτα αυτή γιορτάσαμε την ονομαστική γιορτή και τα γενέθλια του Δ., λίγο ετεροχρονισμένα βέβαια καθώς οι αργίες του Οκτώβρη έπεσαν στο τέλος της εβδομάδας φέτος και δεν υπήρχε ελεύθερος χρόνος γιά την προετοιμασία.

Δόση : γιά 12 άτομα (βάρος περίπου 2,5 κιλά)
Βαθμός δυσκολίας συνταγής : σύνθετη παρασκευή, κατάλληλη γιά τους πιό έμπειρους στην ζαχαροπλαστική
Υλικά
γιά την τραγανή ζύμη τάρτας : 250 gr αλεύρι γοχ.,
                                                         150 gr βούτυρο μαλακό,
                                                         100 gr ζάχαρη άχνη,
                                                         40 gr κρόκοι αυγών,
                                                         0,5 gr λουβί βανίλιας (εναλλακτικά 1 κ.καφέ φυσικό εκχύλισμα βανίλιας).
γιά το παντεσπάνι : 125 gr αυγά (2 μεγάλα αυγά),
                                     90 gr ζάχαρη κρυσταλλική,
                                     75 gr αλεύρι γοχ.,
                                     25 gr corn flour,
                                     (προαιρετικά : 3 gr baking powder).
γιά το σιρόπι : 100 gr νερό,
                            50 gr ζάχαρη κρυσταλλική,
                            30 gr ρούμι.
γιά την μούς καραμελωμένης σοκολάτας :  300 gr κρέμα γάλακτος με 35% λιπαρά,
                                                                                200 gr ζάχαρη κρυσταλλική,
                                                                                150 gr κρόκοι αυγών (από περίπου 7 μεγάλα αυγά),
                                                                                300 gr κουβερτούρα με 70% κακάο,
                                                                                10 gr ζελατίνη σε σκόνη,
                                                                                800 gr κρέμα γάλακτος με 35% λιπαρά.
γιά τους καραμελωμένους ξηρούς καρπούς : 100 gr ζάχαρη κρυσταλλική,
                                                                                   40 gr νερό,
                                                                                   100 gr αμύγδαλα με την φλούδα,
                                                                                   100 gr φουντούκια (εγώ έβαλα κάσιους),
                                                                                   50 gr φυστίκια Αιγίνης,
                                                                                   5 gr βούτυρο κακάο.
γιά την σως αλμυρής καραμέλας βούτυρου : 180 gr κρέμα γάλακτος με 35% λιπαρά,
                                                                                   180 gr ζάχαρη κρυσταλλική,                                                            
                                                                                    70 gr σιρόπι γλυκόζης,
                                                                                    30 gr βούτυρο,
                                                                                    3 gr αλάτι,
                                                                                    1 gr λουβί βανίλιας (εναλλακτικά 1 κ.γ. φυσικό εκχύλισμα βανίλιας).
Προετοιμασία :
Ξεκινήστε από τις βάσεις, τις οποίες μπορείτε να τις φτιάξετε και από την προηγούμενη ημέρα.
Ετοιμάστε την βάση με ζύμη τάρτας (pasta frolla). Αφήστε πρώτα το βούτυρο εκτός ψυγείου για μισή ωρίτσα, να μαλακώσει. Αναμείξτε το με την ζάχαρη άχνη και τα σποράκια (ή το εκχύλισμα) της βανίλιας. Προσθέστε του κρόκους των αυγών σταδιακά και αφού ενσωματωθούν και αυτοί, προσθέστε τέλος και το αλεύρι κοσκινισμένο. Τυλίξτε την ζύμη με διάφανη μεμβράνη και τοποθετήστε την στο ψυγείο για τουλάχιστον μία ώρα (στο εν τω μεταξύ μπορείτε να ετοιμάσετε το παντεσπάνι).
Περάστε με το αντικολλητικό μίγμα μία φόρμα διαμέτρου 25 εκ, με λυόμενο στεφάνι, ύψους 8 εκ.
Ανοίξτε την ζύμη σε φύλλο πάχους 0,5 εκ. Καλύψτε τον πάτο και τα τοιχώματα της φόρμας. Προσοχή, το φύλλο πρέπει να φτάσει μέχρι το χείλος της φόρμας, γιατί κατά το ψήσιμο θα καθίσει και δεν θα έχει έπειτα το απαραίτητο ύψος γιά να φτιάξετε την τούρτα. Τρυπήστε την ζύμη με ένα πηρούνι και καλύψτε με ένα κομμάτι αλουμινόχαρτο, επάνω στο οποίο θα τοποθετήσετε τα ειδικά κεραμικά σφαιρίδια ή ξερά όσπρια (κατά προτίμηση ρεβύθια), ώστε να μην φουσκώσει η ζύμη κατά το ψήσιμο.
Ψήστε την βάση της τάρτας σε προθερμασμένο φούρνο στους 170°C, στις αντιστάσεις. Αφού περάσουν τα πρώτα 10 λεπτά, αφαιρέστε το αλουμινόχαρτο με τα κεραμικά σφαιρίδια (ή τα όσπρια) και συνεχίστε το ψήσιμο γιά ακόμη 10 λεπτά περίπου, μέχρι να ροδίσει.
Βγάλτε το από τον φούρνο και αφήστε το να κρυώσει τελείως.
Ετοιμάστε το παντεσπάνι. Αναμείξτε τα αυγά με την ζάχαρη μέσα σε μία μπασίνα. Βάλτε την μπασίνα σε μπαιν μαρί και χτυπώντας συνεχώς με τον αυγογδάρτη, περιμέντε μέχρι το μίγμα να φτάσει σε θερμοκρασία 45°C. Μεταφέρετε το μίγμα στο μίξερ και χτυπήστε το στην μέγιστη ταχύτητα μέχρι να ασπρίσει και να φουσκώσει. Προσθέστε το αλεύρι, αν θέλετε ελάχιστο baking, και το εκχύλισμα βανίλιας. Αναμείξτε απαλά με μία μαρίζ και με κινήσεις από κάτω προς τα επάνω, ώστε να μην ξεφουσκώσει το μίγμα.
Περάστε με το αντικολλητικό μίγμα μία φόρμα με διάμετρο 20 εκ. ρίξτε μέσα το μίγμα και ισιώστε απαλά την επιφάνεια του.
Ψήστε σε φούρνο προθερμασμένο στους 190°C, στις αντιστάσεις, γιά περιπου 20 λεπτά. Κάντε το τεστ της οδοντογλυφίδας. Βγάλτε το από τον φούρνο και αφήστε το παντεσπάνι να κρυώσει τελείως.
Με ένα τσέρκι διαμέτρου 18 εκ. κόψτε έναν δίσκο από το παντεσπάνι. Αν η επιφάνεια του δεν είναι εντελώς ίσια, με ένα κοφτερό μαχαίρι αφαιρέστε το μέρος που προεξέχει.
Επειδή θα φτιάξουμε διάφορα είδη καραμέλας, μπορείτε να συμβουλευτείτε και αυτήν εδώ την ανάρτηση, όπου είχαμε μιλήσει γιά το πως παρασκευάζουμε την καραμέλα. 
Ετοιμάστε την μούς καραμελωμένης σοκολάτας. Κατ΄ αρχήν κόψτε την σοκολάτα σε μικρά κομματάκια, ώστε να μπορεί να λιώσει γρήγορα.
Επειτα ενυδατώστε την ζελατίνη με πενταπλάσια ποσότητα νερού (δηλαδή 50 gr) και κρατήστε την στη άκρη.
Ζεστάνετε τα 300 gr κρέμας γάλακτος, χωρίς να αφήσετε να βράσει.
Ετοιμάστε την καραμέλα με την ξηρή μέθοδο : βάλτε ένα φαρδύ κατσαρολάκι στην φωτιά. Ρίξτε μέσα μία μικρή ποσότητα από την ζάχαρη (2-3 κουταλιές) και αφήστε την να λιώσει, χωρίς να την ανακατέψετε. Προσθέστε και την υπόλοιπη ζάχαρη σταδιακά, 2-3 κουταλιές τη φορά. Η καραμέλα γενικώς δεν θέλει ανακάτεμα, μπορείτε όμως να χρησιμοποιήσετε μία ξύλινη σπάτουλα και να αναμείξετε την ζάχαρη που δεν έχει λιώσει με την ήδη σχηματισμένη καραμέλα.
Οταν είναι πλέον έτοιμη η καραμέλα, προσθέστε την ζεστή κρέμα γάλακτος, σταδιακά, με προσοχή, γιατί θα φουσκώσει αμέσως και μπορεί να σας πιτσιλίσει (η καραμέλα είναι καυτή, έχει θερμοκρασία γύρω στους 170°C!), αναμιγνύοντας με μία ξύλινη σπάτουλα (μην χρησιμοποιείτε εργαλεία σιλικόνης σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες, αλλά ούτε και μεταλλικά, γιατί θερμαίνονται γρήγορα).
Αυτό που ετοιμάσαμε είναι μία καραμέλα γάλακτος (ή dulce de leche αν προτιμάτε). Οσο είναι ακόμη καυτή επάνω στην φωτιά, θα προσθέσουμε τους κρόκους των αυγών, γιά να τους παστεριώσουμε. Χτυπήστε ελαφρά τους κρόκους των αυγών και προσθέστε τους με την μία όσο ανακατεύετε την καραμέλα με τον αυγογδάρτη. Κατεβάστε το μίγμα από την φωτιά, προσθέστε την σοκολάτα και μόλις λιώσει τελέιως και ενσωματωθεί προσθέστε και την ζελατίνη.
Κρυώστε το μίγμα γρήγορα, τοποθετώντας το κατσαρολάκι μέσα σε ένα σκεύος που περιέχει κρύο νερό και παγάκια, αλλάζοντας το νερό όσες φορές χρειαστεί. Μόλις φτάσει σε θερμοκασία 30°C προσθέστε την στην υπόλοιπη κρέμα γάλακτος, την οποία θα χτυπήσετε μέχρι να γίνει παχύρρευστη  σαν γιαούτι (προσοχή, δεν πρέπει να σφίξει τελείως και γίνει σαντιγύ!). Σκεπάστε με διάφανη μεμβράνη σε επαφή με την επιφάνεια της κρέμας, βάλτε την στο ψυγείο και αφήστε την να ξεκουραστεί γιά τουλάχιστον 2 ώρες.
Στο εν τω μεταξύ, ετοιμάστε τους καραμελωμένους ξηρούς καρπούς. Ετοιμάστε την καραμέλα με την υγρή μέθοδο : βάλτε την ζάχαρη και το νερό σε ένα κατσαρολάκι και θερμάνετε μέχρι τους 119°C. Προσθέστε τους ξηρούς καρπούς, τους οποίους θα έχετε προηγουμένως θερμάνει στον μικροκυματικό (πρέπει να είναι ζεστοί γιά να μην παγώσουν την καραμέλα). Αναμιγνύετε συνεχώς με μία ξύλινη σπάτουλα. Αρχικά η ζάχαρη θα κολλήσει γύρω από τους ξηρούς καρπούς και θα πάρει λευκό χρώμα, γιατί θα έχει ενυδατωθεί και πάλι. Συνεχίστε την ανάμειξη, μέχρι η ζάχαρη να μετατραπεί σε καραμέλα.  Κατεβάστε το κατσαρολάκι από την φωτιά και προσθέστε το βούτυρο κακάο; το βούτυρο κακάο βοηθάει να μην κολλήσουν οι ξηροί καρποί μεταξύ τους. Απλώστε τους καραμελωμένους ξηρούς καρπούς επάνω σε θερμοάντοχη επιφάνεια στρωμένη με αντικολλητικό χαρτί, ξεχωρίστε τους, ώστε να μην είναι συσσωρευμένοι, και αφήστε τους να κρυώσουν.
Ετοιμάστε το σιρόπι γιά το παντεσπάνι. Βάλτε το νερό με την ζάχαρη σε ενα κατσαρολάκι και βάλτε το στην φωτιά. Αναμείξτε μέχρι να διαλυθεί τελείως η ζάχαρη. Κατεβάστε το απο την φωτιά, και αφήστε το να κρυώσει και προσθέστε το ρούμι.
Τελευταία ετοιμάστε την σως αλμυρής καραμέλας βούτυρου. Ζεστάνετε την κρέμα γάλακτος. Ετοιμάστε τη καραμέλα με την ξηρή μέθοδο, όπως περιγράψαμε παραπάνω. Προσθέστε την γλυκόζη και κάντε το ντεγκλασσάρισμα με την κρέμα γάλακτος. Κατεβάστε το σκεύος από την φωτιά και όταν η θερμοκρασία της καραμέλα γάλακτος κατέβει στους 50°C, προσθέστε το βούτυρο, το αλάτι και τα σποράκια ή το εκχύλισμα της βανίλιας. 
Αν η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι χαμηλή και η σως παγώσει, μπορείτε να την ζεστάνετε γιά μερικά δευτερόλεπτα στον μικροκυματικό, ώστε να επαναφέρετε την ρευστότητα της.
Συναρμολόγηση της τούρτας
Βγάλτε την μούς καραμελωμένης σοκολάτας από το ψυγείο και χτυπήστε την καλά με το μίξερ στην μέγιστη ταχύτητα (περίπου 5 λεπτά), μέχρι να γίνει αφράτη. Βάλτε την σε ένα κορνέ μίας χρήσης, χωρίς να κόψετε την μύτη του.
Τοποθετήστε την βάση της τάρτας επάνω σε εναν δίσκο σερβιρίσματος. 
Καλύψτε την με τους καραμελωμένους ξηρούς καρπούς και περιχύστε με την σως αλμυρής καραμέλας. Μην ξεχάσετε να κρατήσετε καραμελωμένους λίγους ξηρούς καρπούς και σως καραμέλας γιά την διακόσμηση.
Κόψτε την μύτη του κορνέ στην άκρη κάθετα. Καλύψτε το στρώμα των ξηρών καρπών με μία στρώση μούς. 
Τοποθετήστε στο κέντρο το παντεσπάνι και με ένα πινέλο αλείψτε το σιρόπι σε όλη την επιφάνεια του. Ρίξτε από επάνω λίγη σως αλμύρής καραμέλας.
Γεμίστε με την μούς πρώτα το κενό ανάμεσα στο παντεσπάνι και την βάση και έπειτα καλύψτε το τελείως με μία στρώση μους.
Γιά να σχηματίσετε τις ακτίνες της διακόσμησης, δεν χρειάζεται ειδική μύτη κορνέ. Κόψτε απλά την μύτη του κορνέ διαγωνίως και σχηματίστε τις ακτίνες (σε σχήμα σοκολατάκι gianduja, όπως λέει και ο σεφ!) ξεκινώντας 1 εκ από την άκρη της τούρτας με κατεύθυνση προς το κέντρο της. Το κεντρικό μέρος γεμίστε το σχηματίζοντας ζιγκ-ζαγκ. 
Διακόσμηστε με καραμελωμένους ξηρούς καρπούς και τέλος ρίξτε και λίγη σως αλμυρής καρμέλας.
Διατηρείται στο ψυγείο γιά 3-4 μέρες. Δεν καταψύχεται.



TORTA ARMONIA DI CARAMELLO

Il 26 ottobre è la festa di San Demetrio, santo patrono di Salonicco. A casa festeggiamo l' onomastico del mio uomo, che viene seguito dal suo compleanno, giusto il giorno dopo, così la preparazione di una bella tortina è di rigore!
Ho evitato preparazioni troppo elaborate, siccome non avevo molto tempo a mia disposizione. Così ho scelto la crostata Armonia di caramello, dal libro Peccati al cioccolato di Luca Montersino. Come ausilio alla ricetta riportata nel libro, ho trovato il video da una puntata della trasmissione Dolci dopo il Tiggi, dove il maestro chiarisce ulterioremente i vari passaggi per la preparazione del dolce, mentre consiglia anche l' aggiunta di un disco di pan di Spagna (omesso nel libro) per trasformare la crostata in una deliziosa torta. L' armonia consiste appunto all' abbinamento di ben tre tipi di caramello : caramello amaro al cioccolato fondente a 70% cacao, caramello salato ed infine caramello dolce con frutta secca.
Le mie modifiche : ho dimezzato la quantità di frutta secca caramellata, e ho aggiunto il disco di pan di Spagna (preparato pure con una ricetta dello stesso maestro) e la bagna al rum. Ho omesso la decorazione al cioccolato fondente e oro commestibile.

Dosi : per 12 persone (peso 2,5 kg ca.)
Difficoltà della ricetta : elaborata
Ingredienti
per la pasta frolla : 250 gr farina 00,
                                     150 gr burro morbido,
                                     100 gr zucchero a velo,
                                     40 gr tuorli,
                                     0,5 gr bacca di vaniglia (in alternativa 1 cucchiaino da caffè estratto naturale di vaniglia).
per il pan di Spagna : 125 gr uova (2 grandi),
                                          90 gr zucchero semolato,
                                          75 gr farina 00,
                                          25 gr maizena,
                                          (facoltativo : 3 gr baking).
per la bagna : 100 gr acqua,
                            50 gr zucchero semolato,
                            30 gr rum.
per la mousse al cioccolato caramelato : 300 gr panna a 35% grassi,
                                                                            200 gr zucchero semolato,
                                                                            150 gr tuorli (da ca. 7 uova grandi),
                                                                            300 gr cioccolato fondente a 70% cacao,
                                                                            10 gr gelatina in polvere,
                                                                            800 gr panna a 35% grassi.
per la frutta secca caramellata : 100 gr zucchero semolato,
                                                             40 gr acqua,
                                                             100 gr mandorle con la buccia,
                                                             100 gr nocciole (io ci ho messo anacardi),
                                                             50 gr pistacchi,
                                                             5 gr burro cacao.
per il caramello salato : 180 gr panna a 35% grassi,
                                              180 gr zucchero semolato,          
                                              70 gr sciroppo di glucosio,
                                              30 gr burro,
                                              3 gr sale,
                                              1 gr bacca di vaniglia (in alternativa 1 cucchiaino estratto naturale di vaniglia).
Preparazione :
Cominciate dalle basi del dolce, che potete preparare anche con qualche giorno di anticipo.
Preparate la pasta frolla. Estraette il burro dal frigo e lasciatelo a temperatura ambiente per mezz' oretta, per ammorbidire. Mescolatelo con lo zucchero a velo e i semini (o l' estratto) di vaniglia. Aggiungete gradatamente i turoli, e una volta incorporati, aggiungete la farina settacciata. Avvolgete l' impasto con pellicola transparente, ponete nel frigo e lasciate riposare per un' ora. (nel frattempo potete preparare il pan di Spagna).
Spenellate con il composto antiaderente una tortiera di 25 cm. di diametro, alto 8 cm. 
Tirate la frolla in una sfoglia spessa 0,5 cm. Foderate la toriera. Attenzione, l' impasto deve arrivare fino ai bordi della tortiera, siccome durante la cottura cede parecchio; se fate la base di frolla bassa, sarà poi difficile inserire il disco di pan di Spagna. Buccherellate tutta la frolla con le rebi di una forchetta. Disponete un pezzo di carta stagnola e poggiate sopra le apposite palline di ceramica o dei ceci secchi, per impedire che si gonfi durante la cottura.
Infornate in forno preriscaldato a 170°C, modalità statico. Trascorsi 10 minuti, eliminate la carta stagnola con le palline (o ceci) e continuate la cottura per ca. 10 minuti ancora, fino a dorare.
Sfornate e lasciate raffreddare completamente.
Preparate il pan di Spagna. Mescolate le uova con lo zucchero entro una bacinella. Ponete la bacinella a bagnomaria e sbattete fino ad arrivare a 45°C. Traferite nella planetaria e sbattete a massima velocità fino a prendere un composto spumoso. Aggiungete la farina settacciata, se vi piace poco lievito per dolci, e l' estratto di vaniglia. Mescolate delicatemente con una spatola e con movimenti dal baddo verso l' alto per non fare sgonfiare il composto.
Spenellate con il composto antiaderente una tortiera di 20 cm di diametro, versate il composto e livellate.
Fate cuocere in forno preriscaldato a 190°C, modalità satico, per 20 minuti ca. Fate la prova stecchino. Sfornate e lasciate raffreddare completamente.
Con un anello da 18 cm di diametro, coppate il pan di Spagna. Livellate se necessario, eliminando la parte gonfiata con un coltello affilato.
Preparate la mousse al cioccolato caramellato. Prima di tutto, se non utilizzate i callets, tritate il cioccolato fondente, per facilitare la fusione.
Idratate la gelatina (colla di pesce) con acqua 5 volte il suo peso, cioè 50 gr, e tenete da parte.
Scaldate i 300 gr di panna fino al punto di ebbolizione.
Caramellate lo zucchero a secco e decuocete con la panna calda (attenzione si gonfia e schizza!) mescolando con una spatola di legno (non utilizzare utensili al silicone, siccome la temperatura del caramello è molto alta, sui 170°C, nè di metallo perchè si surriscaldano).
Aggiungete alla salsa mou i tuorli, mescolando con una frusta. Aggiungeno i tuorli al composto troppo caldo, quelli si pastorizzano. Ritirate dal fuoco, aggiungete il cioccolato fondente ed una volta sciolto e incorporato completamente, aggiungete anche la gelatina.
Siccome è poco probabile che disponete l' abbatitore a casa, fate raffreddare il composto velocemente, mettendo il pentolino entro un recipiente contenete acqua fredda e ghiaccioli, cambiando l' acqua tutte le volte che si riscalda. Quando il composto arriva a 30°C, versatelo alla panna restante, precedentemente semimontata. Coprite con pellicola ransparente a contatto con la superficie della mousse, ponete nel frigo e lasciate riposare per almeno un paio d' ore.
Nel frattempo preparate la frutta secca caramellata. Caramellate lo zucchero in umido : ponete lo zucchero con l' acqua in un pentolino e portate fino a 119°C. Aggiungete la frutta secca, precedentemente scaldata al microonde (la frutta secca devono essere calde per no fare inchiodare il caramello). Mescolate continuatamente con una spatola di legno. Lo zucchero si attaccherà sulla frutta secca e farà una patina bianca, ma man mano che viene scaldato sarà caramellato. Ritirate il pentolino dal fuoco e aggiungete il burro di cacao (ha la funzione di impedire di attaccare i frutti secchi tra di loro). Disponete su carta forno, tenete i frutti secchi caramellati distaccati tra di loro e lasciate raffreddare.
Preparate la bagna. Ponete lo zucchero con l' acqua in un pentolino e portate ad ebbolizione. Mescolate fino a far sciogliere lo zucchero. Ritirate dal fuoco, lasciate intiepidire e aggiungete il rum.
Per ultimo preparate il caramello salato. Fate scaldare la panna fino al punto di ebbollizione. 
Fate caramellare lo zucchero a secco e decuocete con la panna calda. Ritirate dal fuoco e quando la temperatura raggiunge i 50°C, aggiungete il burro, il sale, i semini di vaniglia, oppure l' estratto, e mescolate il tutto. 
Se la temperatura  ambiente e bassa, la salsa mou salata viene solidificata, potete renderla fluida scaldandola per qualche secondo al microonde.
Montaggio della torta
Estraette la mousse al cioccolato caramellato dal frigo, mettete nella bacinella della planetaria e sbattete a massima velocità, per 5 minuti ca., per farla fluffosa. Ponete in un sac-a-poche monouso, senza tagliare la punta.
Posizionate la base di pasta frolla su un vassoio da portata. 
Disponete la frutta caramellata e un filo di caramello salato. Non dimenticare di tenere da parte della frutta secca caramellata e del caramello salato, per la decorazione.
Fate un taglio dritto alla punta del sac-a-poche e fate un strato di mousse. 
Disponete nel centro della torta il disco di pan di Spagna, spenellate con la bagna e colate del caramello salato a filo. 
Riempite con la mousse lo spazio tra pan di Spagna e frolla e poi fate un secondo giro di mousse sul pan di Spagna. 
Per fare la decorazione a raggi, tagliate la punta del sac-a-poche in diagonale. Cominciate da ca. 1 cm dal bordo e fate la decorazione "a giandujotto" con un movimento verso il centro della torta. Riempite la parte centrale con movimenti zig-zag.
Per la finitura utilizzate della frutta secca caramellata e un po' di caramello mou salato. 
Si conserva nel frigo per 3-4 giorni. Non si congela.